Küresel Tarımda Artış Var Eşitsizlik Derin
OECD ve FAO tarafından, üye ülkeler ve uluslararası emtia kuruluşlarıyla iş birliği içinde hazırlanan OECD-FAO Tarım Görünümü 2025-2034, tarımsal emtia ve balıkçılık piyasalarının ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde on yıllık beklentilerini ortaya koyan rapora göre, tarım ve balıkçılık ürünlerinin toplam tüketiminin, sabit fiyatlarla 2034’e kadar %13 artması bekleniyor.
Bu artışın neredeyse tamamı düşük ve orta gelirli ülkelerde gerçekleşecek. Orta gelirli ülkelerde tüketim artışının %50’si gelir artışına, düşük gelirli ülkelerde ise %75’i nüfus artışına dayanıyor.
Düşük-orta gelirli ülkelerde birçok birey hâlâ yeterli beslenmeye erişemeyecek.
Artan gelirler ve kentleşme, özellikle orta gelirli ülkelerde daha çeşitli ve besleyici diyetlere geçişi hızlandırıyor. Hayvancılık ve balık ürünlerinin küresel diyetlerdeki kalori payı %6 artacak. Düşük-orta gelirli ülkelerde bu artış %25 olacak ve kişi başı günlük besleyici gıda alımı 364 kcal’ye ulaşacak; bu seviye FAO’nun Sağlıklı Beslenme Sepeti için referans aldığı 300 kcal’nin üzerindeDüşük gelirli ülkelerde, hayvansal gıdalardan alınan günlük kalori sadece 143 kcal seviyesinde kalacak; bu değer, sağlıklı beslenme eşiğinin yarısından bile düşük.
Verimlilik Artıyor Ama Bedeli Var
Küresel tarım ve balıkçılık üretiminin önümüzdeki 10 yılda %14 artması bekleniyor. Bu artışın ana motoru orta gelirli ülkeler olacak. Üretim artışı, verimlilik artışları, sermaye yatırımları, gübre, yem ve diğer girdilerin daha yoğun kullanımıyla sağlanacak. Afrika ve Güney Asya’da ise, teknolojiye erişim sınırlı olduğu için ekim alanlarının ve hayvan sürülerinin genişlemesi devam edecek.
Tarımsal üretimdeki artış, verimlilik kazanımlarıyla tamamen dengelenemiyor
Sonuç olarak doğrudan tarımsal sera gazı (GHG) emisyonlarının 2034’e kadar %6 artması bekleniyor. Buna karşın verimlilik artışları sayesinde, tarımsal üretimin karbon yoğunluğu tüm bölgelerde azalacak.
Gıda üretiminde %10 artış, tarımsal verimlilikte %15 iyileşme, emisyon azaltıcı teknolojilerin yaygın kullanımı gerekiyor.
Modern tarım çözümleri
• Hassas tarım,
• Geliştirilmiş besin ve su yönetimi,
• Hayvancılıkta yem iyileştirmeleri,
• Ürün rotasyonu, ara ekim,
• Kompost bazlı besin yönetimi gibi düşük maliyetli ve ölçeklenebilir uygulamalar.
Gıda Sınır Aşıyor
2034’e kadar küresel kalorilerin %22’sinin uluslararası ticaret yoluyla taşınması bekleniyor. Bu oran 20 yıl önce %17 idi; son on yılda %22 civarında sabitlendi. Rapora göre, kurallara dayalı, çok taraflı bir tarım ticaret sisteminin; “gıda açıklarını dengelemede, fiyat istikrarında, gıda güvenliği ve çevresel sürdürülebilirlikte kritik rol oynuyor.
Baskı Artıyor
Orta vadede, verimlilik artışlarına bağlı olarak reel tarımsal emtia fiyatlarının mütevazı biçimde düşmesi bekleniyor. Bu durum, özellikle, küçük çiftçiler, teknolojiye erişimi sınırlı üreticiler üzerinde verimlilik baskısını artırıyor.
Çiftçi gelirlerinin korunması için
Yenilikçi teknolojilerin benimsenmesi, girdilere ve bilgiye erişim, pazarlara entegrasyon, etkili risk yönetimi yapılmalı.
Velhasıl, OECD-FAO Tarım Görünümü 2025-2034 şunu söylüyor. Daha fazla üretmek mümkün, ama herkesi doyurmak ve gezegeni korumak için oyunun kurallarını değiştirmek şart. Aksi halde artan üretim, eşitsizliği ve emisyonları azaltmaya yetmiyor.