Karacabey Çok Üretiyor, Şehir Bu Zenginliği Hissediyor mu?

Karacabey’in tarımla ilişkisi son birkaç on yılın hikâyesi değildir. TİGEM kayıtlarına göre bugün Karacabey Tarım İşletmesi olarak faaliyet gösteren yapı, 1300 yılında Çiftlikat-ı Hümayun adıyla kurulmuş, 1926’da Ziraat Vekâletine devredilerek Karacabey Harası kimliğini kazanmıştır. Yaklaşık 89 bin dekarlık alanıyla hâlâ Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biridir. Karacabey’in eski adı Mihaliç’ten doğan ve yaklaşık iki asırlık geçmişi bulunan Mihaliç peyniri de bu üretim hafızasının sofraya taşınmış hâlidir.

Böylesine güçlü bir geçmiş, Karacabey’e büyük bir avantaj sağlıyor. Bereketli toprak, yetişmiş üretici, hayvancılık kültürü, tarıma dayalı sanayi, güçlü işletmeler ve ticaret geleneği aynı ilçede buluşuyor. Türkiye’de pek çok yer yatırımcı ararken Karacabey’in elinde hâlihazırda çalışan bir üretim ekosistemi bulunuyor. Belediyenin görevi bu yapının önüne geçmek değil; çiftçi, sanayici, tüccar, kooperatif ve tüketici arasındaki bağı güçlendirmektir.

Belediye Başkanı Fatih Karabatı’nın 2025 yılında kurulan Karacabey Üretim ve İşletme Kooperatifi’ni sahiplenmesi bu bakımdan doğru bir adımdı. Planlı üretim, ortak pazarlama, kalite standardı, Karacabey salçası, Karacabey Sepeti ve ulusal pazarlara açılma gibi hedefler kamuoyuna anlatıldı. Üreticinin tek başına pazarlık yapmak zorunda kaldığı bir ekonomik düzende kooperatif modeli ciddi bir ihtiyaçtır. Ancak kooperatifçilik tören salonundaki lansmanla değil, üreticinin sezon sonunda cebinde kalan parayla ölçülür.

Kooperatifin kuruluşunun üzerinden yaklaşık bir yıl geçerken vatandaşın önüne somut bir bilanço konulmalıdır. Kaç üretici kooperatife katıldı, kaç dekar alanda planlı üretim yapıldı, hangi ürünler için alım garantisi sağlandı, kaç satış sözleşmesi imzalandı? Kooperatif üreticiye piyasa fiyatının üzerinde veya daha güvenli bir gelir sunabildi mi? Bu soruların cevabı düzenli biçimde açıklanmadığı sürece büyük hedefler, iyi niyetli bir tanıtım dosyasının ötesine geçemez.

Karacabey Belediyesi’nin tarım alanındaki rolü yalnızca kooperatif kurmakla sınırlı kalmamalıdır. İlçedeki üretici kuruluşları, ticaret kurumları, tarıma dayalı sanayi temsilcileri, akademisyenler ve çiftçiler aynı strateji masasında buluşturulmalıdır. Hangi ürünün ne kadar ekileceği, nerede işleneceği, nasıl depolanacağı ve hangi pazara satılacağı önceden konuşulmalıdır. Karacabey’in tarımsal gücü, birbirinden habersiz çalışan yapıların toplamından daha büyük bir ekonomik sisteme dönüşmelidir.

İlçenin önemli sorunlarından biri, üretim gücüyle şehir kalitesi arasındaki mesafedir. Türkiye’nin tarım ve gıda üssü olma iddiasındaki Karacabey’in merkezi; meydanları, sosyal alanları, ulaşımı, kent estetiği ve gençlere sunduğu imkânlarla da bu iddiayı taşımalıdır. Kamyonların yükü ağırlaşırken şehrin hayatı hafiflemiyorsa kalkınma eksik kalmış demektir. Üreten bir ilçe, yalnızca fabrikalarıyla değil, insanlarına sunduğu yaşam standardıyla da güçlü görünmelidir.

Fatih Karabatı yönetiminin kırsal mahallelerde başlattığı altyapı ve üstyapı çalışmaları bu açıdan önemlidir. Bayramdere’de yıllardır sorun oluşturduğu belirtilen yağmur suyu hattına müdahale edilmesi, Yeniköy’de yol ve kaldırım yenilemelerinin yapılması, merkez-kırsal ayrımının azaltılması yönünde olumlu adımlardır. Fakat bir mahallede yıllardır bekleyen sorun çözüldüğünde yalnızca açılış haberi yapmak yetmez. Aynı durumda bulunan kaç mahallenin olduğu ve bunların hangi takvimle ele alınacağı da açıklanmalıdır.

Karacabey’in kırsalı artık talep geldikçe ekip gönderilen bir hizmet alanı olarak görülemez. Yağmur suyu hatları, köy yolları, meydanlar, sosyal alanlar ve üretim güzergâhları için mahalle bazlı bir ihtiyaç haritası hazırlanmalıdır. Bu harita her yıl bütçeyle birlikte güncellenmeli, tamamlanan ve geciken işler vatandaş tarafından izlenebilmelidir. “Sorunları yerinde tespit ediyoruz” cümlesi değerlidir; belediyeciliğin ölçüsü, tespit edilen sorunun ne zaman ortadan kaldırıldığıdır.

Yeniköy’de 2025 yaz sezonunun ardından yapılan kaldırım ve asfalt çalışmaları da bölgenin uzun süredir beklediği bir düzenlemeydi. Belediye 4 bin 100 metrekare baskı beton, bin 500 metrekare parke taşı ve bisiklet yolu ringiyle bölgenin daha modern bir görünüme kavuşacağını açıkladı. Bu yatırımlar ziyaretçi deneyimini iyileştirecektir. Ancak Yeniköy’ü dünyaya tanıtma hedefi kaldırım, palmiye ve festival üçgenine sıkıştırılmamalıdır.

Karacabey Longozu, Yeniköy sahilleri, Eskikaraağaç Avrupa Leylek Köyü, Uluabat Gölü ve Yaren Leylek’in dünyaya ulaşan hikâyesi aynı turizm rotasının parçalarıdır. LongozFest gibi organizasyonlar ilgi oluşturabilir; fakat turizm iki günlük kalabalık değil, on iki aya yayılan yerel gelir düzenidir. Doğa yürüyüşü parkurları, bisiklet güzergâhları, kontrollü ziyaret alanları, yerel ürün satış noktaları ve nitelikli rehberlik sistemi birlikte kurulmalıdır. Bölgenin doğası korunmadan büyütülen turizm, kazançtan önce tahribat getirir.

Karacabey Belediyesi bu konuda tanıtım yapan kurum olmaktan çıkıp ziyaretçi ekonomisini yöneten kurum hâline gelmelidir. Yeniköy’e kaç kişinin geldiği, ortalama ne kadar kaldığı, yerel esnafa ne kadar gelir bıraktığı ve yoğunluğun çevre üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğu ölçülmelidir. Eskikaraağaç’a gelen ziyaretçi köyde yalnızca fotoğraf çekip dönmemeli; yöresel ürünü, çiftçinin emeğini ve Karacabey mutfağını da tanımalıdır. Turizmi üretimle buluşturamazsanız kalabalığı artırır, refahı artıramazsınız.

Karacabey’in önünde güçlü bir sanayi büyümesi de bulunuyor. Tarımsal hammaddenin ilçede işlenmesi, paketlenmesi ve markalaştırılması daha yüksek katma değer anlamına gelir. Belediye doğrudan ticaret yapan bir şirket gibi davranmamalı; yatırımın önünü açan planlama, nitelikli iş gücü, ulaşım, çevre denetimi ve sosyal yaşam altyapısını kurmalıdır. Sanayi büyürken tarım toprağını, su kaynaklarını ve çevre sağlığını koruyacak denge de tavizsiz biçimde gözetilmelidir.

Başkan Fatih Karabatı’nın açıklamalarında doğru başlıklar var: planlı üretim, kooperatifçilik, kırsal kalkınma, Yeniköy turizmi ve altyapı yatırımları. Karacabey’in eksiği başlık değil, bu başlıkları aynı hedefe bağlayan ölçülebilir bir ana plandır. Belediyenin dili çoğu zaman “yapacağız”, “başlatacağız” ve “dünyaya tanıtacağız” fiilleri etrafında kuruluyor. Karacabey artık gelecek zaman kipinden çıkıp sonuçların konuşulduğu bir yönetim dönemine geçmelidir.

Belediye, tarım kooperatifinin yıllık bilançosunu, kırsal mahallelerin hizmet takvimini, Yeniköy ve Longoz bölgesinin turizm planını ve ilçe merkezine yönelik yaşam kalitesi yatırımlarını tek bir kamuoyu raporunda toplamalıdır. Hangi iş tamamlandı, hangi hedef gecikti, üretici ne kazandı, turizm esnafa ne bıraktı? Bu soruların cevapları düzenli yayımlandığında hem güven artar hem de yanlış giden işler zamanında düzeltilebilir. Şeffaflık yalnızca harcanan parayı değil, elde edilen faydayı da göstermektir.

Karacabey’in üretim sıkıntısı yoktur; toprağı, çiftçisi, sanayicisi ve ticaret birikimi zaten çalışıyor. Asıl mesele, bu büyük üretim gücünü ilçenin tamamına yayılan bir refaha dönüştürebilmektir. Belediye doğru niyeti ortaya koymuş görünüyor, fakat niyetin sonuç verebilmesi için daha güçlü koordinasyon, daha açık rakamlar ve daha hızlı uygulama gerekiyor. Karacabey Türkiye’yi doyuran ilçe olmamalı; ürettiği zenginlikle kendi insanının geleceğini de büyütmelidir.