Mudanya’da Deniz Kalıcı, Çözümler Geçici Olmamalı

Mudanya yalnızca yazlıkçıların hafta sonu uğrağı değildir. Mütareke’nin tarihî yükünü taşıyan, mübadelenin hafızasını koruyan, Tirilye’den Kumyaka’ya uzanan kültür mirasına sahip özel bir ilçedir. Böyle bir şehri yönetmek çöpü toplamak, yolları yamamak ve birkaç sosyal tesis açmaktan daha büyük bir sorumluluk gerektirir. Mudanya’nın ihtiyacı, kıyısından kırsalına kadar birbirini tamamlayan kalıcı bir şehir düzenidir.

Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın göreve geldiği günden bu yana sosyal belediyecilik alanında görünür adımlar attığını kabul etmek gerekiyor. Çepni Zeytinyağı Fabrikası, Mudanya Kurusu, Cumhuriyet Galerisi, Köy Akademileri, Büfe Mudanya ve Mola Mudanya gibi çalışmalar ilçenin üretim ve sosyal yaşam damarlarına dokundu. 17 Ocak’ta açılan Lokanta Mudanya da hayat pahalılığının sofraları küçülttüğü bir dönemde yerinde bir hizmet oldu. Belediye, en azından vatandaşın gündelik sıkıntısını gören bir yönetim dili kurmaya çalışıyor.

Mudanya Belediyesi, 2025 yılına ilişkin kendi değerlendirmesinde 100’ün üzerinde proje ve binden fazla uygulamanın hayata geçirildiğini, 47 mahallede çalışma yürütüldüğünü açıkladı. Bu rakamlar emek verildiğini gösteriyor. Ancak belediyecilikte rakamların çokluğu kadar vatandaşın hayatında meydana getirdiği değişiklik önemlidir. Bin uygulama yapılmış olabilir; Mudanyalı hâlâ aynı trafik düğümünde bekliyorsa hesap cetvelinin yanına bir de sonuç cetveli koymak gerekir.

İlçenin en görünür sorunlarının başında trafik ve otopark geliyor. Belediye, Ocak 2025’te eski hizmet binasının bulunduğu bin metrekarelik alanı geçici otoparka dönüştürdü. Başkan Dalgıç da bunun soruna “bir nebze” katkı sağlayacağını, daha kapsamlı çözümler için çalışmaların süreceğini söyledi. Aradan bir yıl geçti; belediyenin 2026 performans programında bölgesel otoparkların yer seçimi ve faaliyete geçirilmesi hâlâ hedef olarak duruyor.

Geçici otopark açmak yanlış değildir. Acil ihtiyacı hafifletmek için eldeki alanı kullanmak pratik belediyeciliktir. Fakat geçici çözüm, kalıcı çözümün yerine yerleştiğinde sorun başlar. Mudanya gibi hafta sonlarında nüfusu ve araç yoğunluğu katlanan bir ilçede bir parseli otoparka çevirmek, yükselen denize kovayla müdahale etmeye benzer.

Mudanya merkezinde araç trafiğini azaltacak sistem, ilçenin girişlerinde kurulacak bölgesel otoparklar ve merkezle bağlantı sağlayacak düzenli ring seferleriyle birlikte düşünülmelidir. Mütareke Meydanı, sahil hattı ve tarihî merkez mümkün olduğunca yayaya bırakılmalı; kısa süreli park, servis araçları ve mahalle sakinlerinin ihtiyaçları birbirinden ayrılmalıdır. Bu çalışma ilçe belediyesinin tek başına omuzlayacağı bir iş değildir. Bursa Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurumlarla kurulacak iş birliği, kamuoyuna açıklanmış bir takvim üzerinden yürütülmelidir.

Mudanya’nın ikinci büyük sınavı kıyı yönetimidir. Belediyenin 2025 çalışmalarında Coşkunöz Plajı için kentsel tasarım konsepti hazırlandığı, Kumyaka dolgu alanı ile balıkçı barınağı için de bir tasarım oluşturulduğu açıklanıyor. Bunlar doğru başlıklardır fakat “konsept” kelimesi, yerel yönetimlerin arşivlerinde en hızlı yaşlanan kelimelerden biridir. Çizimlerin uygulamaya, uygulamanın da vatandaşın kullanabildiği nitelikli kıyı alanlarına dönüşmesi gerekir.

Mudanya sahili yalnızca güzel havalarda yürüyüş yapılan bir kordon değildir. Temizlik, erişilebilirlik, aydınlatma, tuvalet, duş, güvenlik, bisiklet ulaşımı ve engelli erişimi aynı kıyı planının parçaları olmalıdır. Güzelyalı’dan Eşkel’e kadar her bölgenin ihtiyacı aynı değildir; tek tip düzenleme yerine yerinde planlama yapılmalıdır. Deniz manzarasını sermaye gibi kullanıp kıyı hizmetlerini tali mesele saymak Mudanya’ya yakışmaz.

Tirilye ise başlı başına bir uyarı levhasıdır. Belediye, 2025’te düzenlediği Zeytin Çiçeği Festivali’nin duyurusunda Tirilye’nin son yıllarda nüfusunun yüzde 80’ini kaybettiğini açıkladı. Bir tarih yerleşiminin nüfus kaybetmesi, yalnızca göç meselesi değildir; konutun, üretimin, altyapının ve yerel ekonominin birlikte zayıfladığını gösterir. İki günlük festival sokakları canlandırır, fakat Tirilye’yi yılın geri kalanında yaşayan bir yer hâline getirmeye yetmez.

Zeytin Çiçeği Festivali, fotoğraf günleri ve doğa sporları organizasyonları Tirilye’nin tanıtımı açısından kıymetlidir. Ancak tarihî yapılar yorulurken, sokak sağlıklaştırma projeleri maliyet hesabı aşamasında beklerken ve genç nüfus bölgeden uzaklaşırken yalnızca etkinlik takvimiyle yetinilemez. Belediyenin 2025 değerlendirmesinde Tirilye Sokak Sağlıklaştırma Projeleri için maliyet çalışmalarının tamamlandığı belirtiliyor. Şimdi kamuoyunun bilmesi gereken, uygulamanın hangi sokaktan başlayacağı ve ne zaman tamamlanacağıdır.

Tirilye’de tarihî doku korunurken burada yaşayan insanların hayatı da kolaylaştırılmalıdır. Restorasyon yalnızca cephenin boyanması değildir; altyapının yenilenmesi, yangın güvenliği, otopark düzeni, atık toplama, yaya ulaşımı ve küçük üreticinin desteklenmesi aynı sürece dâhildir. Yerleşimi yalnızca turistlerin fotoğraf çektiği bir dekor hâline getirirseniz binaları korur, hayatı kaybedersiniz. Mudanya Belediyesi’nin Tirilye’ye bakışı festivalden mahalle politikasına dönüşmelidir.

Deniz Dalgıç yönetiminin en güçlü tarafı, üretim, kültür ve sosyal dayanışma arasında bağ kurmaya çalışmasıdır. Zayıf tarafı ise büyük şehircilik meselelerinde henüz aynı ölçüde görünür ve takvimli bir uygulama ortaya koyamamasıdır. Mudanya’nın trafik, otopark, kıyı düzeni ve tarihî alanlar gibi temel başlıkları küçük müdahalelerle yönetilemeyecek kadar büyümüştür. İyi niyetin proje yönetimine, projenin de ölçülebilir sonuca dönüşmesi gerekiyor.
Belediye bundan sonraki dönemde tamamlanan işlerle hazırlık aşamasındaki projeleri birbirinden ayırarak yayımlamalıdır. Hangi otoparkın yeri kesinleşti, hangi kıyı projesinin bütçesi hazır, Tirilye’de hangi sokakta uygulama başlayacak, bu yatırımların bitiş tarihi nedir?

Vatandaş “çalışıyoruz” sözüne değil, ilerleyen takvime bakmalıdır. Şeffaflık yalnızca yapılanların anlatılması değil, geciken işlerin neden geciktiğinin de açıklanmasıdır.
Mudanya’nın elinde pek az ilçeye nasip olacak bir sermaye var: tarih, deniz, zeytin, kırsal üretim ve Bursa’ya yakınlık. Bu kadar güçlü bir potansiyelin günübirlik kalabalık, park kavgası ve sezonluk hareketlilik içinde harcanması kabul edilemez. Deniz Dalgıç ve ekibinin attığı sosyal adımlar değerlidir; şimdi aynı iradenin şehir planlamasında da görülmesi gerekiyor. Mudanya’ya iyi bakmak, yalnızca yaralarını sarmak değil, aynı yaraların tekrar açılmasını önlemektir.

Mudanya’da deniz kalıcıdır, tarih kalıcıdır, bu şehirde yaşayan insanların beklentileri de kalıcıdır. O hâlde çözümler neden geçici olsun? Bir kıyı kentini güzelleştiren yalnızca manzarası değil, o manzaraya ulaşırken yaşattığı düzendir. Mudanya artık “bir nebze rahatlatan” uygulamalardan, hayatı gerçekten değiştiren belediyeciliğe geçmelidir.