Ucuz Gıda; İklimi İyileştirir mi?
Uzun süredir bize söylenen bir varsayım var. Sürdürülebilir beslenmek pahalıdır.
Oysa 171 ülkeyi kapsayan yeni ve kapsamlı bir bilimsel çalışma, bu kabulleri temelden sarsıyor. Bulgular çok net. En ucuz beslenme biçimleri, çoğu zaman en düşük karbon ayak izine sahip olanlar.
Araştırmacılar, dünya genelinde en yaygın tüketilen diyetleri; aynı ülkelerde yerel gıdalarla oluşturulmuş, ya daha düşük emisyonlu ya da daha düşük maliyetli alternatif diyetlerle karşılaştırdı. Sonuç çarpıcı. Bugünkü yaygın diyetler kişi başına günde ortalama 2,44 kg CO₂ eşdeğeri emisyon üretiyor ve yaklaşık 10 dolara mal oluyor.
En düşük emisyonlu beslenme modelleri, günlük emisyonu 0,67 kg CO₂e’ye kadar düşürüyor. En ucuz ve besleyici diyetler ise günlük sadece 3,68 dolara mal olurken, emisyonları 1,65 kg CO₂e seviyesinde tutuyor.
Yani hem cüzdanı hem gezegeni koruyan bir beslenme modeli mümkün. Üstelik bu, teorik bir hayal değil; bugün market raflarında bulunan gıdalarla sağlanabiliyor.
Çalışmanın temel mesajı, her besin grubunda, daha pahalı ve daha kirletici ürünler yerine aynı derecede besleyici ama daha ucuz ve düşük emisyonlu alternatifler mevcut. Genel bir kural olarak, “ucuz olanı seçmek” çoğu zaman iklim açısından da doğru bir tercih oluyor.
Elbette istisnalar var. Örneğin süt, birçok ülkede hayvansal ürünler içinde en ucuz ve besleyici seçeneklerden biri, ancak emisyonu yüksek. Buna karşılık sardalya ve uskumru gibi balıklar kalori başına daha düşük emisyon üretiyor, fakat biraz daha pahalı olabiliyor. Pirinç de benzer bir örnek: Ucuz ama metan salımı yüksek. Buğday ve arpa ise biraz daha pahalı olmalarına rağmen iklim açısından çok daha temiz.
Yine de büyük resim değişmiyor. İklim dostu beslenme, elitlerin lüksü değil; bilinçli tüketicinin günlük pratiği olabilir.
Belki de bugüne kadar yanlış soruyu sorduk.
“İklim için ne yemeliyim?” yerine artık şunu sormanın zamanı geldi:
“Paramı akıllıca harcarken gezegeni de nasıl korurum?”
Cevap şaşırtıcı derecede basit:
Markette tutumlu olmak, iklim için güçlü bir rehberdir.