Dolar 50,4432
Euro 55,4747
Altın 6.162,61
BİST 11.661,00
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa 16°C
Az Bulutlu
Bursa
16°C
Az Bulutlu
Sal 18°C
Çar 22°C
Per 23°C
Cum 25°C

BİLİMİN İTİBARI PANDEMİYE YENİLDİ Mİ?

18 Kasım 2026 10:00

Pandemi sırasında bilime duyulan güven yükseldi.

Fakat salgın geride kaldığında güven de geriledi. Üstelik 140 ülkede 140 binden fazla insanla yapılan araştırma, bilime güvenin yalnızca laboratuvarlarda değil, hayatın içinde kazanıldığını gösteriyor.

Pandemi, bilimi hiç olmadığı kadar hayatımızın merkezine taşıdı. Aşılar, virüsler, bilim insanları her gün ekranlarımızdaydı. İnsanlık, çözümü bilimden bekledi. Fakat salgın sona erdiğinde geriye yalnızca bilimsel başarılar değil, derin bir güven sorunu da kaldı.

Wellcome’un 140 ülkede 140 binden fazla kişiyle gerçekleştirdiği Global Monitor 2026 araştırması çarpıcı: Bilime en azından bir miktar güven duyduğunu söyleyenlerin oranı 2018’de yüzde 77’ydi. Pandeminin ortasında, 2020’de yüzde 80’e yükseldi. 2025’te ise yüzde 72’ye geriledi. Bilime az ya da hiç güvenmeyenlerin oranı da yüzde 13’ten yüzde 19’a çıktı.

Bilim insanlarına duyulan güçlü güven daha da dikkat çekici. 2018’de yüzde 34 olan “çok güveniyorum” diyenlerin oranı, 2020’de yüzde 43’e yükseldi; 2025’te yüzde 32’ye düştü. Yani pandemi, bilime duyulan güveni artırdı ama bu güven kalıcı olamadı.

Araştırmanın en önemli bulgularından biri şu: Bilime güven, ekonomik koşullardan bağımsız değil. Geçimini rahat sağladığını söyleyenlerin yüzde 39’u bilime çok güvendiğini belirtirken, geçinmekte zorlananlarda bu oran yüzde 20’de kaldı. Hastanelere ve sağlık sistemine yüksek güven duyanlarda bilime çok güvenenlerin oranı ise yüzde 43’e çıkıyor.

Türkiye’de de bilime çok güvendiğini söyleyenlerin oranı yüzde 20. Bu tablo bize bilimin yalnızca doğru bilgi üretmesinin yetmediğini hatırlatıyor. İnsanların hayatına dokunması, sorunlarına çözüm olması ve faydasının toplumun tamamına ulaşması gerekiyor.

Velhasıl, mesele bilimin doğruluğundan çok, toplumun bilimle kurduğu ilişki. İnsanlar geçinemiyorsa, sağlık hizmetine erişemiyorsa, kurumlara güvenmiyorsa bilim de o güvensizliğin dışında kalamıyor.

Bilim insanlığı kurtarabilir. Ama önce insanlığın bilime neden güvenmediğini anlamak gerekiyor.

REKLAM