Bursa 15°C
Yağmurlu
Bursa
15°C
Yağmurlu
Paz
12°C
Pts
12°C
Sal
9°C
Çar
11°C
Gökyüzünde Su İçmek Cesaret İstiyor
Uçaklar yükseliyor, kahve servis ediliyor, emniyet kemerleri çözülüyor. Ama bir şey sessizce geride kalıyor: suyun güvenliği. Gıda ve Tıp ve Uzun Ömür Merkezi’nin bugün yayımladığı 2026 Havayolu Su Araştırması, gökyüzünde içtiğimiz suyun yere bastığımız andaki sudan çok daha belirsiz olduğunu söylüyor. Hatta bazı havayollarında, açıkça sağlıksız olduğunu gösteriyor.
2011’den beri yürürlükte olan Uçak İçme Suyu Kuralı (ADWR), havayollarına yolcuya ve mürettebata güvenli içme suyu sağlama zorunluluğu getiriyor. Üç yıl boyunca, 1 Ekim 2022 ile 30 Eylül 2025 arasında yapılan bu çalışma, 10 büyük ve 11 bölgesel havayolunu mercek altına aldı. Uçak başına ihlal sayısından E. coli vakalarına, koliform bakteri pozitifliğinden dezenfeksiyon sıklığına kadar beş kritik ölçütle her havayoluna bir “Su Güvenliği Puanı” verildi. 5 en iyisi, 0 en kötüsü.
Gökyüzünde en temiz su Delta Air Lines’ta. 5 tam puan, A notu. Onu Frontier Airlines izliyor. Alaska Airlines üçüncü sırada, nispeten güvenli sayılabilecek bir B notuyla. Bölgesel havayolları içinde ise GoJet, şaşırtıcı biçimde en iyisi. American Airlines büyük havayolları arasında listenin dibinde. JetBlue ile birlikte yolcularına potansiyel risk taşıyan su sunmaya devam edenler arasında. Bölgesel havayollarının neredeyse tamamı alarm veriyor. Mesa Airlines F notuyla en kötü örnek. CommuteAir’de her üç test noktasından birinde koliform bakteri çıkmış olması, bu meselenin istatistik değil, doğrudan sağlık konusu olduğunu hatırlatıyor.
Toplamda 35.674 su örneği incelenmiş. 949’unda bakteri var. Her biri bir uçak, her biri bir yolculuk, her biri “küçük bir risk” gibi görünen ama bir araya geldiğinde büyük bir ihmal tablosu oluşturan veriler bunlar.
En çarpıcı nokta ise, bu kuralları denetlemekle yükümlü olan EPA, yani Çevre Koruma Ajansı, ihlal eden havayollarına neredeyse hiç ceza kesmiyor. Çalışma bu nedenle EPA’ya ironik ama acı bir unvan veriyor: “Utanç Verici”. Oysa koliform bakteriler bir sinyal. “Burada başka patojenler de olabilir” diyen bir uyarı ışığı. E. coli çıkarsa yapılması gerekenler belli, yazılı, açık. Ama sistem, yaptırım olmayınca gevşiyor. Uçaklar bir gün New York’tan, ertesi gün başka bir ülkeden su alıyor. Tanklar, hortumlar, dolum kamyonları. Zincirin en zayıf halkası, suyun kendisi.
Bu yüzden araştırmanın sonunda yer alan tavsiyeler sert ama gerçekçi. Uçakta şişelenmemiş suyu içmeyin. Kahve ve çaydan uzak durun. Lavaboda el yıkamak yerine alkol bazlı dezenfektan kullanın. Bir zamanlar “uçakta su içme” uyarıları şehir efsanesi gibi anlatılırdı.
Artık değil. Gökyüzünde teknoloji var, hız var, konfor var. Ama görünen o ki, her zaman temiz su yok.
Ve su yoksa, medeniyet de yok.
Uçak 10 bin metrede de olsa, bu kural değişmiyor.
YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
YORUMLAR