Çin Dışişleri Bakanı Wang: Küresel Yönetişim Reformlarla İyileştirilmeli

MÜNİH, 15 Şubat (Xinhua) — Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, tarihin doğru seyrini belirlemek için küresel yönetişimin reformlarla iyileştirilmesi gerektiğini söyledi.

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu Üyesi olan Wang açıklamayı, Münih Güvenlik Konferansı’nın “Dünyada Çin” başlıklı oturumunda yaptı.

Uluslararası konjonktürün geçen yıl daha değişken ve karmaşık hale geldiğini belirten Wang, güçlünün güçsüzü ezdiği “orman kanunları” düzeni ve tek taraflılığın yaygınlaştığını ve insanlığın barış ve kalkınma davasının yeni bir dönüm noktasına geldiğini ifade etti.

Wang küresel yönetişim konusunda dört öneride bulundu.

İlk olarak, Birleşmiş Milletler (BM) sisteminin yeniden canlandırılması gerektiğini söyleyen Wang, BM’nin 2. Dünya Savaşı’nda faşizme karşı elde edilen zaferin önemli bir başarısı, ataların tarihi bir tercihi ve ülkelerin şimdiye kadar en fazla çaba harcadığı barış projesi olduğunu ifade etti. Wang, dünyanın, dünya halkları tarafından ortaklaşa inşa edilen bu “yapıyı” sadece güçlendirmek ve onarmakla yükümlü olduğunu, onu yıkma hakkına sahip olmadığını söyledi.

Wang, ikinci olarak ise ülkelerin koordinasyon ve işbirliği içinde olması gerektiğine işaret etti. Wang, mevcut uluslararası sistemin yeterince işlevsel olmamasının nedenleri olarak, bazı ülkelerin farklılıkları büyütmesi, kendi önceliklerinin peşinden gitmesi ve kamplaşma yanlısı olmasını gösterdi. Wang, uluslararası koordinasyon ve işbirliğini sürdürmenin, farklılıkların bir kenara bırakılarak ortak zemin bulunması ve kazan-kazan işbirliğinin yapılmasından geçtiğini söyledi. Farklılıkların diyalog ve işbirliği gerektirdiğini ifade eden Wang, ülkelerin tekdüzelikten uzak uyum içinde birbirlerine saygı gösterip destek vermeleri temennisinde bulundu.

Üçüncü olarak ise Wang çok taraflılığa bağlı kalınmasının önemini vurguladı. Wang, çok kutuplu dünyada gerçek çok taraflılığı uygulamak ve uluslararası ilişkilerin demokratikleşmesini teşvik etmek gerektiğini belirterek, ülkeleri BM Şartı’nın amaç ve ilkelerine dayanan uluslararası ilişkilerin temel normlarına uymaya çağırdı. Wang, böylece tüm ülkelerin özellikle çok sayıda küçük ve orta ölçekli ülkenin uluslararası sistemde yerlerini bulup hak ettikleri rolü oynayabileceklerini ifade etti.

Wang, dördüncü olarak da şu anda en önemli önceliğin savaşları durdurup barışı teşvik etmek olduğunu söyledi. Bugün dünya genelinde 60’ın üzerinde çatışmanın devam ettiğine işaret eden Wang, Cumhurbaşkanı Xi’nin önerdiği ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik vizyonunun çözüm için önemli olduğunu söyledi. Wang, tüm tarafların barış görüşmelerini teşvik etmesi, çatışmaları körüklemeye karşı çıkması, arabuluculuk ve diyalog yoluyla anlaşmazlıkları çözmesi gerektiğini vurguladı.

Gazze’de ateşkes ve yeniden yapılanma için aralıksız çaba gösterilmesi çağrısında bulunan Wang, iki devletli çözümün hayata geçirilmesi ve Filistin halkına adalet ve hakkaniyetin yeniden sağlanmasının uluslararası toplumun kaçınılmaz sorumluluğu olduğunu ifade etti. İran’daki durumun Ortadoğu’daki genel barış ortamını etkilediğini söyleyen Wang, tüm tarafları yeni çatışmaların tetiklenmesini önlemek için ihtiyatlı davranmaya çağırdı. Ukrayna krizinde ise diyalog kapısının nihayet açıldığını belirten Wang, ilgili tüm tarafların bu fırsatı değerlendirerek adil, kalıcı ve bağlayıcı bir barış anlaşmasına varmak, çatışmaların temel nedenlerini ortadan kaldırmak ve Avrupa’da uzun vadeli istikrar sağlamak için çaba göstermeleri gerektiğini söyledi. Venezuela konusunda ise Wang, uluslararası hukukun temel ilkelerinin aşılmaması ve ulusal egemenlik ilkesinin korunması gerektiğini ifade etti.