BUÜ’de Prof. Dr. Celalettin Yanık’tan “Kolektif Şuur” Analizi

Etkinlikte, 15 Temmuz’u sadece saf bir askeri darbe teşebbüsü olarak yorumlamanın olayın derin sosyolojik boyutunu ve toplumsal dinamiklerini göz ardı etmek anlamına geleceğini belirten Yanık, konunun yapısal çerçevesini çözümleyen üç temel tez ileri sürdü.

Prof. Dr. Celalettin Yanık, ilk tezi olarak sürecin sadece devlet imkânlarını kullanan habis bir yapının mekanik eylemi ya da hiyerarşik bir askeri müdahale mantığıyla açıklanamayacağını savundu. Darbeci zihniyetin hiyerarşik ve nekropolitik bir yaklaşımla, sadece TRT binası gibi stratejik noktaları ele geçirerek kitleleri ve dijital ağları kontrol edebileceğini sandığını dile getiren Yanık; Türkiye’nin bu statik, klasik yapıyı çoktan aşmış akışkan toplumsal gerçeğinin ve kurumsal yapısının söz konusu hiyerarşik planı akamete uğrattığını ifade etti.

İkinci tezinde kalkışmanın kaderini değiştiren asıl unsurun, rasyonel seçim teorileriyle açıklanamayacak bir “duygulanımsal bulaşma” olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Celalettin Yanık, sivil direnişin psikolojik dönüşüm sürecini aktardı. Sürecin başında hissedilen kolektif korkunun, meydanlarda ve dijital mecralarda paylaşılarak kısa sürede ortak bir öfkeye ve tarihi bir başkaldırıya dönüştüğünü belirten Yanık; bu hareketin ideolojik kimliklerin üstünde bir dayanışma ürettiğine dikkat çekti. Konuşmasında dönemin Meclis Başkanı İsmail Kahraman liderliğinde tüm siyasi partilerin bombalar altında Meclis’te sergilediği kararlı duruşa da değinen Yanık, bu birlikteliği ortak duygusal bulaşmanın ve milli egemenliğin en somut tezahürü olarak niteledi.

Üçüncü ve son tezinde modern tehditlerin boyut değiştirerek dijital alana kaydığına dikkat çeken Prof. Dr. Celalettin Yanık, 2016’dan bugüne bakıldığında yaşananların tarihsel bir hatıradan çok daha fazlasını ifade ettiğini hatırlattı. Menfur saldırıyı gerçekleştiren odakların dijital mecralarda hala aktif olduğunu ve vesayet arayışlarını artık “hibrit savaşlar” ile toplum mühendislikleri üzerinden yürüttüklerini belirten Yanık, bu siber tehditlere karşı sivil hareketin ve kurumsal uyanıklığın kesintisiz sürmesi gerektiğini vurguladı. Aynı acı tecrübeleri bir daha yaşamamak adına tüm kurumların yeni nesil savaşlara karşı her daim teyakkuzda olması gerektiğini söyleyen Yanık, o gece üretilen kolektif toplumsal hafızanın gelecek kuşaklara titizlikle aktarılmasının milli egemenliğin korunmasında hayati rol oynadığını belirterek sözlerini tamamladı.