Mudanya Mütarekesi’nin 104. Yılında Barışın Geleceği Konuşuldu

Mudanya Belediyesi tarafından Mudanya Mütarekesi’nin 104. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen Uluslararası Mudanya Barış Sempozyumu sona erdi. Cumhuriyetin önsözünün yazıldığı Mudanya’da, iki gün boyunca barışın nasıl tesis edileceği ve korunacağı ele alındı. 

Tirilye Kültür Merkezi’nde bir araya gelen tarihçi, akademisyen, diplomat, gazeteci ve siyasetçiler; Mudanya Mütarekesi’nin diplomatik başarısından yola çıkarak günümüz savaşlarını ele aldı. Söyleşide, çatışmaların kentler ve toplumlar üzerindeki etkileri ile Türkiye’nin küresel barışa sunabileceği katkılar değerlendirildi.

Prof. Dr. Süha Atatüre’nin moderatörlüğünü üstlendiği “Yurtta Barış, Dünyada Barış” oturumunda; eski Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın ile emekli Büyükelçi Onur Öymen konuşmacı olarak yer aldı.

Oturumda Karayalçın, Türkiye Cumhuriyeti’nin “Yurtta Barış, Dünyada Barış” ilkesinin vazgeçilmezliğine değinerek; laik, idari ve mali özerkliğe sahip yerel yönetimlerin barışın temel taşları olduğunu vurguladı. Atatürk’ün barış vizyonuna dikkat çeken Onur Öymen ise barışın yalnızca istenmesi değil içselleştirilmesi gerektiğini belirterek, Türkiye’nin 1922’den bu yana kesintisiz barış içinde yaşayan nadir ülkelerden biri olduğunu hatırlattı.

Gazeteci Murat Yetkin’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Mudanya’dan Dünyaya: Barışın Geçmişi, Bugünü ve Geleceği” oturumunda Doç. Dr. Samuel J. Hirst, Doç. Dr. Hakan Güneş, Doç. Dr. Onur İşçi ve Prof. Dr. İlhan Uzgel, Mudanya Mütarekesi’ni ve günümüz çatışmalarını tarihsel, ekonomik ve siyasi boyutlarıyla değerlendirdi. Oturumda, Mudanya’daki müzakere deneyiminin günümüzün barış arayışları açısından taşıdığı anlam ele alındı. Savaşları ekonomi politikası üzerinden değerlendiren Doç. Dr. Hakan Güneş, dünyanın son 10 yılda olağanüstü bir çatışma içinde olduğunu söyledi. Mütareke sürecini Rus arşivlerinde yaptığı araştırmalarla anlatan Doç. Dr. Samuel J. Hirst, Mudanya’nın bağımsızlığın kazanılmasında kritik bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

İnönü Vakfı Başkan Yardımcısı Gülsün Bilgehan’ın moderatörlüğündeki “Bugünün Dünyasında Barış Arayışları” söyleşisinde Prof. Dr. Burak Gülboy ve Zagreb Belediyesi Meclis Üyesi Josko Klisovic, barışın korunmasını ve güvenin inşasını değerlendirdi. Prof. Dr. Gülboy, Kurtuluş Savaşı’nın yalnızca sahada kazanılan bir askeri zafer olmadığını, müzakere masasında siyasi ve diplomatik olarak da kazanıldığını belirtti. Klisovic, çatışmaların şiddetsiz çözülmesi ve kalıcı barış için güven oluşturulmasının öneminin altını çizdi.

Gazeteci Sedat Ergin’in yönettiği “Geleceğin Dünyası ve Barışın Geleceği” oturumuna ise Prof. Dr. Mustafa Aydın, Prof. Dr. Mitat Çelikpala ve Prof. Dr. Çağdaş Üngör katıldı. Çin, Rusya, ABD ve Avrupa ekseninde değişen uluslararası düzen ile Türkiye’nin konumunun ele alındığı oturumda, Türkiye’nin komşularıyla ekonomik bağlarını güçlendiren ve imkânlarıyla uyumlu hedefler izleyen bir strateji benimsemesi gerektiği vurgulandı.

Sempozyumun kapanış konuşmasını yapan Prof. Dr. İlter Turan, Mudanya Mütarekesi ile kazanılan zaferin eşsiz bir başarı olduğuna ve bu zaferle gurur duyulması gerektiğine dikkat çekti. Turan; Mudanya sayesinde Türk milletinin dünyaya eşitliğini kabul ettirdiğini ve bağımsızlığın vazgeçilmez bir hak olduğunu ilan ettiğini vurgulayarak şunları söyledi: “Türkiye; Mudanya ve Lozan sayesinde Milletler Cemiyeti’nde ikincil bir konumda kalmayan, eşit bir ülke olma başarısını göstermiştir.”
Mudanya Mütarekesi’nin 104. yıl dönümü kutlamaları, 11 Ekim Pazar günü Mütareke Meydanı’nda düzenlenecek etkinliklerle devam edecek. Saat 15.00’te Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ve İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker’in konuşmalarıyla başlayacak törenler kapsamında, 2026 Barış Yolu Ödülü sahibi Prof. Dr. Mehme