Unutkanlığı Yaşlılığa Bağlamayın: Alzheimer’ın İlk İşaretlerine Dikkat

Her Unutkanlık Alzheimer Değil

Alzheimer hastalığının başta hafıza olmak üzere düşünme, öğrenme, muhakeme, dil ve planlama gibi bilişsel işlevlerde ilerleyici kayıplara yol açabildiğini belirten Dr. Kezban Güler Coşan, her unutkanlığın Alzheimer anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Yeni öğrenilen bilgilerin sürekli unutulması, aynı soruların tekrar tekrar sorulması, günlük işleri planlama ve problem çözmede belirgin güçlük yaşanması gibi değişikliklerin önemsenmesi gerektiğini ifade eden Coşan, özellikle kişinin günlük yaşamındaki işlevselliğinde bozulma görülmesinin değerlendirme gerektiren bir durum olduğunu belirtti.

Alzheimer Ve Demans Aynı Kavram Değil

Demansın tek başına belirli bir hastalığı ifade etmediğini aktaran Coşan, kavramın günlük yaşamı etkileyecek düzeyde bilişsel işlev kaybını tanımladığını söyledi.

Alzheimer hastalığının ise demansın en yaygın nedenlerinden biri olduğunu belirten Coşan, hastalığın çoğunlukla 65 yaş ve üzerindeki kişilerde görüldüğünü ifade etti.

Yaşın yanı sıra genetik özellikler ve aile öyküsünün de risk açısından önem taşıdığını kaydeden Coşan; yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, sigara, kalp-damar hastalıkları ve fiziksel hareketsizliğin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

İlk Belirtiler Yakın Hafızada Görülüyor

Alzheimer’ın erken döneminde en sık karşılaşılan sorunlardan birinin yeni öğrenilen bilgilerin hatırlanmasında güçlük olduğunu belirten Coşan, bazı kişilerde doğru kelimeyi bulma, eşya kaybetme, planlama ve organizasyon konusunda da sorunlar görülebileceğini ifade etti.

Geçmişte yaşanan bir olayı zaman zaman hatırlayamamanın tek başına Alzheimer göstergesi olmadığını vurgulayan Coşan, kişinin daha önce rahatlıkla yaptığı işleri yaparken zorlanması, günlük rutinlerinin bozulması veya yakınlarının belirgin bir değişiklik fark etmesi halinde uzman değerlendirmesinin önem taşıdığını söyledi.

Hastalık İlerledikçe Günlük Yaşam Etkilenebiliyor

Alzheimer’ın ilerleyen dönemlerinde hafıza kaybı ve kafa karışıklığının artabileceğini belirten Coşan, kişinin zaman ve mekân kavramlarında zorlanabileceğini, yakınlarını tanımakta güçlük yaşayabileceğini ve günlük ihtiyaçlarında desteğe ihtiyaç duyabileceğini aktardı.

Hastalığın ileri evrelerinde banyo, giyinme ve tuvalet gibi temel günlük aktivitelerde de başkalarının yardımının gerekebileceğini ifade etti.

Tanı İçin Ayrıntılı Değerlendirme Yapılıyor

Unutkanlığın farklı nedenleri olabileceğine dikkat çeken Coşan, tanı sürecinde yalnızca hafıza sorununa odaklanılmadığını belirtti.

Hastanın genel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar, tıbbi geçmişi ve günlük yaşam becerilerinin değerlendirildiğini aktaran Coşan, nörolojik muayenenin yanı sıra hafıza, dikkat, dil, problem çözme ve diğer bilişsel işlevleri değerlendiren testlerden yararlanıldığını söyledi.

Gerekli durumlarda kan tetkikleri ile beyin MR’ı, bilgisayarlı tomografi veya PET gibi görüntüleme yöntemlerinin de değerlendirme sürecine dahil edilebildiğini ifade etti.

Erken Dönemde Değerlendirme Önem Taşıyor

Alzheimer hastalığını tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavinin bulunmadığını belirten Coşan, bazı ilaçların bilişsel belirtilerin kontrolüne yardımcı olabildiğini söyledi.

Erken evrede hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik yeni tedavi seçeneklerinin de bulunduğunu aktaran Coşan, tedavinin hastanın durumuna göre bireyselleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Beyin Sağlığı İçin Yaşam Tarzı Da Önemli

Fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının beyin sağlığı açısından önem taşıdığını belirten Coşan; tansiyon, kan şekeri ve kolesterolün takip edilmesi, sigaradan uzak durulması, zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi ve sosyal ilişkilerin korunmasını önerdi.

Kitap okumak, yeni beceriler öğrenmek, bulmaca çözmek, müzikle ilgilenmek ve sosyal etkinliklere katılmak gibi faaliyetlerin bilişsel sağlığı destekleyebileceğini belirten Coşan, bu aktivitelerin tek başına Alzheimer’ı önlediği şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı.

Coşan, unutkanlığın yalnızca yaşlanmanın doğal sonucu olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, kişinin kendisinde veya yakınında belirgin hafıza ve düşünme sorunları fark edildiğinde nöroloji uzmanına başvurulmasının önemine dikkat çekti. Bu değerlendirme, Alzheimer dışındaki tedavi edilebilir nedenlerin araştırılması ve hastalık söz konusuysa erken dönemde uygun bir yol haritasının oluşturulmasına yardımcı olabilir.