Bursa Veteriner Hekimler Odası’ndan Açıklama: “Arilik İptali Tek Başına Halk Sağlığı Riski Demek Değildir”

Bursa Veteriner Hekimler Odası tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;

Son günlerde Bursa’da gerçekleştirilen resmi denetimler sonrasında bazı süt sığırcılığı işletmelerinin arilik statülerinin iptal edildiğine ilişkin haberler kamuoyunda geniş yer bulmuştur. Güvenilir gıda konusunda toplumumuzun haklı hassasiyeti dikkate alındığında, arilik statüsüne ilişkin teknik süreçlerin doğru anlaşılması ve bilgi kirliliğinin önlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Bursa Veteriner Hekimler Odası olarak kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine katkı sunmayı mesleki sorumluluğumuz olarak görüyoruz.

Arilik; bir işletmenin başta bruselloz ve sığır tüberkülozu olmak üzere belirli bulaşıcı hayvan hastalıkları yönünden yürüttüğü sürü sağlığı programlarını başarıyla sürdürdüğünü gösteren resmi bir sağlık statüsüdür.

Bu statü; düzenli hastalık taramaları, kayıt sistemi, hayvan hareketlerinin izlenmesi, biyogüvenlik uygulamaları ve ilgili mevzuatta yer alan teknik ve idari kriterlerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda verilmektedir.

Kamuoyunda özellikle bilinmesi gereken en önemli husus şudur:

Bir işletmenin arilik statüsünün askıya alınması veya iptal edilmesi, tek başına o işletmede bulaşıcı hastalık bulunduğu ya da üretilen süt ve süt ürünlerinin halk sağlığı açısından risk oluşturduğu anlamına gelmez.

Arilik statüsü yalnızca bruselloz veya tüberküloz tespit edilmesi nedeniyle değil; biyogüvenlik uygulamaları, kayıt sistemi, hayvan hareketleri, test süreçleri ve mevzuatta tanımlanan diğer teknik veya idari kriterlerin değerlendirilmesi sonucunda da kaldırılabilmektedir.

Örneğin işletme çevre güvenliği, küpeleme kayıtları veya diğer idari yükümlülüklerdeki eksiklikler de bu kapsamda değerlendirilebilmektedir.

Bruselloz ve sığır tüberkülozu hayvanlardan insanlara bulaşabilen önemli zoonotik hastalıklardır.

Ancak bu hastalık etkenleri pastörizasyon ve uygun yüksek ısıl işlem uygulamalarıyla ortadan kaldırılabilmektedir.

Bu nedenle arilik statüsünün kaybedilmesi, o işletmeden elde edilen her süt veya süt ürününün doğrudan halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu şeklinde değerlendirilmemelidir.

Arilik statüsünün sona ermesi işletmenin faaliyetlerinin tamamen durdurulduğu anlamına da gelmemektedir.

Hayvancılık işletmeleri resmi veteriner hekim denetimleri, süt hijyeni uygulamaları, gıda güvenliği kontrolleri ve izlenebilirlik sistemi gibi birbirini tamamlayan çok sayıda güvence mekanizması kapsamında faaliyetlerini sürdürmektedir.

Güvenilir gıda sistemi yalnızca arilik statüsüne değil, bütüncül bir denetim sistemine dayanmaktadır.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi güvenilir gıda sisteminin vazgeçilmez unsurudur.

Bu nedenle arilik statüsünün hangi teknik veya idari gerekçelerle kaldırıldığının, hukuki süreçler ve ticari haklar gözetilerek kamuoyuyla açık biçimde paylaşılması gerekmektedir.

Taklit ve tağşiş uygulamalarında olduğu gibi yalnızca işletme isimlerinin değil, uygunsuzluğun niteliğinin de açıklanması; hem üreticilerin haksız yere zan altında kalmasını önleyecek hem de tüketicilerin doğru bilgiye ulaşmasını sağlayacaktır.

Kamuoyunda yanıt bekleyen önemli bir soru da bulunmaktadır.

Arilik statüsüne ilişkin denetimler uzun yıllardır il tarım ve orman müdürlükleri tarafından yürütülürken, bu yıl denetimlerin doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı merkez teşkilatı tarafından gerçekleştirilmiş olması dikkat çekmiştir.

Bu uygulamanın gerekçesinin ve kapsamının kamuoyuyla paylaşılması, yürütülen denetim sürecine duyulan güveni daha da artıracaktır.

Artan yem, enerji ve işletme maliyetleri nedeniyle süt üreticileri ekonomik olarak ciddi güçlükler yaşamaktadır.

Diğer taraftan çiğ süt fiyatları tüketicileri de doğrudan etkilemektedir.

Böylesine hassas bir dönemde denetim sonuçlarının bilimsel verilere dayalı, eksiksiz ve şeffaf biçimde paylaşılması büyük önem taşımaktadır.

Şeffaflık; hem üreticinin emeğini hem de tüketicinin güvenini koruyan temel ilkedir.

Veteriner hekimliğinin temel sorumluluğu; hayvan sağlığını korurken halk sağlığını güvence altına almak, güvenilir gıda üretimine katkı sunmak ve toplumun doğru bilgiye ulaşmasını sağlamaktır.

Hayvan sağlığı, halk sağlığı ve güvenilir gıda birbirinden ayrılmaz bir bütündür.

Bu bütün ancak bilimsel bilgiye dayalı uygulamalar, etkin resmi denetimler, şeffaf yönetim anlayışı ve doğru kamuoyu bilgilendirmesiyle korunabilir.

Bursa Veteriner Hekimler Odası olarak; üreticimizin emeğini, tüketicimizin sağlığını ve toplumun güvenilir gıdaya olan güvenini koruyan her türlü bilimsel ve hukuki uygulamanın yanında olmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla bildiriyoruz.